StarsMundi
Arkan · Rider-Waite-Smith Tarotu

Kılıç Beşlisi

Tarot gerçekte nereden gelir

Tarot kartları 15. yüzyıl İtalya'sında bir oyun kağıdı destesi olarak doğdu, ve üç yüzyıl boyunca sadece buydu: fal amaçlı kullanımına dair ilk kanıtlar 18. yüzyıldan, Fransa'dandır — bugün hâlâ anlatılan Antik Mısır bağlantısı da aynı yıllara ait bir uydurmadır, gerçek bir hatıra değil. Hiçbir çalışma kartların bir olayı önceden gösterdiğini kanıtlamamıştır. Aşağıdakiler, geleneğin her karta yüklediği anlamlardır — gelenek olarak aktarılmıştır.

Aşağıdaki kartlar Rider-Waite-Smith (1909) sıralamasını takip eder — Türkiye'de satılan ve aranan geleneği: Güç VIII, Adalet XI. Bazı İtalyan ve Fransız kaynaklarında bu iki kart yer değiştirir (Marsilya geleneği); kartındaki numara burada anlatılanla uyuşmuyorsa, sebebi budur.

Düz kart

Rider-Waite-Smith sahnesinde ön planda bir figür, yerde bırakılan üç kılıcı toplarken hafif bir gülümseme taşır, arkasında iki figür başları öne eğik, kasvetli bir gökyüzüne doğru uzaklaşır. Gelenek bunu tatmin etmeyen bir zafer olarak okur: kazanılmış ama tadı ağızda kalan bir çekişme, karşı tarafı ezerek elde edilmiş bir üstünlük, sonunda yalnızlık bırakan bir haklı çıkma biçimi. Kart okuyanlar genellikle burada asıl meselenin kimin haklı olduğu değil, kazanmanın hangi bedelle geldiği olduğunu ekler — bir ilişkiyi, bir ortaklığı ya da bir güveni kaybetme pahasına elde edilmiş bir sonuç. Bazı kaynaklar bu kartı ayrıca hesaplı bir tavrın gölge tarafına bağlar: açık bir kurala aykırı davranmadan ama hakkaniyeti de gözetmeden hareket eden biri, kısa vadede önde, uzun vadede yalnız kalan biri.

Ters kart

Ters döndüğünde gelenek aynı sahneyi başka bir açıdan okur: sürmekte olan bir çatışmayı bırakma eğilimi, bir anlaşmazlığı büyütmek yerine geri çekilme, geçmişte yaşanmış bir gerginlikten sonra aranan uzlaşma. Bazı el kitapları burada eski bir kırgınlığın hâlâ taşındığından söz eder — kazanılmış ama unutulmamış bir tartışma, ödenmemiş kalan bir hesap duygusu. Başka kaynaklar tam tersi bir okuma sunar: pişmanlık duymadan geri çekilen taraf, bilinçli biçimde bırakılan bir mücadele, gücünü boşa harcamaktan kaçınan biri. Kümenin genel uyarısı burada da geçerlidir: ters kartlar on dokuzuncu yüzyılın sonlarında oluşmuş bir derlemedir, her ekol kendi listesini komşularıyla uzlaşmadan doldurmuştur, bu yüzden aynı kart farklı el kitaplarında zıt yönlerde okunabilir.

İlişkiler düzleminde

İlişkiler düzleminde gelenek bu kartı bir çekişmenin ardından kalan tada bağlar: haklı çıkmanın yetmediği bir an, bir tartışmayı kazanmakla bir ilişkiyi kazanmak arasındaki fark, sözlerin bir tarafı susturduğu ama yakınlığı onarmadığı bir sahne. Kart okuyanlar bazen bunu ortak bir çözümün aranmadığı, sadece bir tarafın diğerine üstün geldiği bir anlaşmazlık olarak da ele alır — ki bu okumada kartın işaret ettiği şey bir kopuş değil, bir dengesizliktir. Burada yapılmayan şey, bu kümenin sık düştüğü bir hataysa, belirli bir kişiyi ya da belirli bir tartışmayı işaret etmektir. Karıştırılmış bir deste, sözü edilen kişileri tanımaz.

Gerçekte bilinen

Tarot, on beşinci yüzyıl İtalya'sında bir oyun kâğıdı destesi olarak doğdu — Latin semili bir desteye eklenen bir dizi trionfa ile; fal amaçlı kullanımına dair ilk kanıtlar ancak on sekizinci yüzyıldan, Fransa'dandır, ve bugün hâlâ anlatılan Antik Mısır kökeni aynı döneme ait bir uydurmadır, hiçbir dayanağı yoktur. 1760 tarihli Nicolas Conver'in Marsilya baskısında sayı kartları, kılıçların yalnızca geometrik bir düzenlemesiydi — sahne yok, figür yok. Her numaralı minöre bir sahne veren, 1909 tarihli Rider-Waite-Smith destesidir, ressamı Pamela Colman Smith'tir; ondan önce minörleri tamamen sahneli bilinen tek deste, 1491 tarihli İtalyan Sola-Busca'sıdır.

Tüm kartlar