StarsMundi
Arkan · Rider-Waite-Smith Tarotu

Kupa Dokuzlusu

Tarot gerçekte nereden gelir

Tarot kartları 15. yüzyıl İtalya'sında bir oyun kağıdı destesi olarak doğdu, ve üç yüzyıl boyunca sadece buydu: fal amaçlı kullanımına dair ilk kanıtlar 18. yüzyıldan, Fransa'dandır — bugün hâlâ anlatılan Antik Mısır bağlantısı da aynı yıllara ait bir uydurmadır, gerçek bir hatıra değil. Hiçbir çalışma kartların bir olayı önceden gösterdiğini kanıtlamamıştır. Aşağıdakiler, geleneğin her karta yüklediği anlamlardır — gelenek olarak aktarılmıştır.

Aşağıdaki kartlar Rider-Waite-Smith (1909) sıralamasını takip eder — Türkiye'de satılan ve aranan geleneği: Güç VIII, Adalet XI. Bazı İtalyan ve Fransız kaynaklarında bu iki kart yer değiştirir (Marsilya geleneği); kartındaki numara burada anlatılanla uyuşmuyorsa, sebebi budur.

Düz kart

Kupa Dokuzlusu'nun Rider-Waite-Smith görüntüsünde bir adam kollarını kavuşturmuş, memnun bir ifadeyle oturur; arkasında, bir rafın üzerine dizilmiş dokuz kupa görülür — hepsi tamam, hepsi yerli yerinde. Gelenek bu kartı sıkça «dilek kartı» diye anar: istenen bir şeye ulaşılmış, bir çaba sonuç vermiş, kişi bundan hoşnut görünür. Kart okuyanlar bu doyumu genellikle maddi ya da kişisel bir başarıyla ilişkilendirir — bir hedefe varılmış olmanın rahatlığı, kazanılmış bir konfor, kendiyle barışık bir an. Bazı kaynaklar buna küçük bir not da ekler: doyum burada gösterilen bir şeydir, kanıtlanan değil, ve kupaların arkasında ne olduğunu görüntü söylemez.

Ters kart

Ters döndüğünde el kitapları doyumun yüzeyselliğine dikkat çeker: gösterişe dönüşen bir tatmin, başkalarına kanıtlamak için sergilenen bir konfor, aslında içi boş kalan bir memnuniyet hâli. Bazı kaynaklar aşırıya kaçmayı da ekler — fazla yeme, fazla harcama, doyumu dışarıdan bir şeyle doldurma çabası. Başka el kitapları tam tersi bir eksikliği okur: dileğin gerçekleşmemesi, beklenenin gelmemesi, elde olanın hâlâ yetersiz hissedilmesi. Bu kümenin genel hatırlatması geçerlidir: ters anlamlar on dokuzuncu yüzyıl derlemelerinin bir ürünüdür, tek bir kaynaktan gelmez ve okuldan okula değişir.

İlişkiler düzleminde

İlişkiler düzleminde gelenek bu kartı bir doyumla ilişkilendirir, ama uyarısı da nettir: burada görülen memnuniyet çoğu zaman kişinin kendi hâliyle ilgilidir, mutlaka karşılıklı bir bağın derinliğiyle değil. Kart okuyanlar bunu bazen kendine güvenle karıştırılan bir doygunluk olarak da okur — biri kendini iyi hissediyor diye ilişkinin de aynı ölçüde doygun olduğu anlamına gelmeyebilir. Yine de kartın taşıdığı temel ton olumludur: bir arzunun karşılandığı, bir tarafın bundan memnun olduğu bir an. Karıştırılmış bir deste önündeki kişileri tanımaz, sadece o anki hâli gösterir.

Gerçekte bilinen

Tarot kâğıtları Rönesans İtalyasında bir oyun destesi olarak ortaya çıktı, İtalyan semlerine (Değnek, Kupa, Kılıç, Tılsım) büyük arkanaların — trionfa'ların — eklenmesiyle; kartların gelecekten haber verdiği fikri çok sonra, on sekizinci yüzyıl Fransa'sında yerleşti, ve o dönemde uydurulan bir Mısır kökeni efsanesinin hiçbir tarihsel kanıtı yoktur. Kupa Dokuzlusu'nun bugün bilinen sahnesi — memnun oturan figür ve arkasındaki raf — ilk kez 1909 Rider-Waite-Smith destesinde çizildi; bundan önce sayı kartlarını tam bir sahneyle resimleyen tek bilinen örnek, 1491 tarihli İtalyan Sola-Busca destesidir, ve Pamela Colman Smith bu desteyi 1907'de British Museum'da fotoğraflar üzerinden incelemiştir.

Tüm kartlar